Regelgeving · Koeltechniek
BRL 100: wat de auditor van je administratie vraagt
Bijgewerkt op · Door Rudy Snel, oprichter van Snellio en STEK-gecertificeerd installateur
BRL 100 is de Nederlandse beoordelingsrichtlijn waarmee installatiebedrijven het wettelijk verplichte bedrijfscertificaat voor werken met F-gassen en natuurlijke koudemiddelen halen en behouden. Versie 3.0 is op 5 december 2025 vastgesteld en geldt formeel vanaf 31 augustus 2026. Software helpt vooral bij wat de audit toetst: werkregistraties per installatie, de jaarlijkse F-gassenbalans en de controle van meetinstrumenten.
In het kort
- Een bedrijfscertificaat op basis van BRL 100 is verplicht voor elke onderneming, ook een zzp’er, die werkt aan koel-, klimaat- of warmtepompinstallaties met F-gassen of natuurlijke koudemiddelen (Besluit gefluoreerde broeikasgassen; Ondernemersplein).
- BRL 100 gaat over het bedrijf, BRL 200 over de monteur, en het logboek uit artikel 7 van de F-gassenverordening over de installatie. Drie verschillende dingen die op één audit samenkomen.
- Versie 3.0: geen versie 2.0-certificaten meer na 31 augustus 2026, transitie-audit bij je eerstvolgende reguliere audit, versie 2.0 vervalt op 31 augustus 2028 (Nota overgangsregeling, Rijkswaterstaat).
- De auditor toetst of je werkregistraties per handeling en per circuit compleet zijn, of je F-gassenbalans sluit, of je meetinstrumenten aantoonbaar zijn gecontroleerd, en of je monteurs het juiste persoonscertificaat hebben.
- Zowel de exploitant als de onderneming die het werk uitvoert bewaart de registergegevens ten minste vijf jaar (art. 7 lid 2, Verordening (EU) 2024/573).
Wat is BRL 100?
BRL 100 is de “Beoordelingsrichtlijn voor het certificaat voor ondernemingen in overeenstemming met Verordening (EU) 2024/573”. Rijkswaterstaat is schemabeheerder; certificerende instellingen zoals Kiwa, DEKRA, SGS, Bureau Veritas, CIBV en ECH-Groep voeren de beoordelingen uit en geven het certificaat af. De Inspectie Leefomgeving en Transport houdt toezicht. Of een bedrijf gecertificeerd is, controleer je in het Centraal Register Techniek.
De verplichting zelf staat niet in de BRL maar in het Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen, dat de Europese F-gassenverordening en de Uitvoeringsverordeningen (EU) 2024/2215 en 2025/625 in Nederland uitvoert. De BRL beschrijft de eisen die een certificerende instelling hanteert om het certificaat af te geven en in stand te houden: kwaliteitssysteem, procedures, werkinstructies, meetinstrumenten, registraties en personeel.
Voor een koeltechnisch installatiebedrijf betekent dat: zonder BRL 100-certificaat mag je niet installeren, onderhouden, repareren, op lekkage controleren of buiten dienst stellen aan installaties met F-gassen, koolwaterstoffen zoals R290, CO₂ of ammoniak.
BRL 100, BRL 200 en F-gassenregistratie: drie dingen die door elkaar lopen
BRL 100 is het certificaat van het bedrijf, BRL 200 het persoonscertificaat van de monteur, en de F-gassenregistratie is het logboek per installatie dat de Europese verordening voorschrijft. Bij een audit worden ze alle drie getoetst, maar ze hebben elk een eigen grondslag.
| BRL 100 | BRL 200 | F-gassenregistratie (logboek) | |
|---|---|---|---|
| Wie of wat | De onderneming (per KvK-vestiging) | De natuurlijke persoon die de handelingen uitvoert | De installatie (per zelfstandig circuit) |
| Grondslag | Besluit gefluoreerde broeikasgassen; BRL 100 v3.0 (RWS, 5 dec 2025) | Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2215; BRL 200 v2.0 | Art. 7 Verordening (EU) 2024/573; BRL 100 §2.5.2 |
| Wat het vraagt | Kwaliteitssysteem, procedures, werkinstructies, gecontroleerde meetinstrumenten, registraties, jaarlijkse F-gassenbalans, gecertificeerd personeel | Examen bij een erkende instelling (STEK, PBNA, STE Examenbureau en andere); categorieën A1, A2, B, C, D of E | Hoeveelheid en type gas, toevoegingen, terugwinning, uitvoerende onderneming en persoon, lekcontroles en reparaties, buitendienststelling |
| Wie bewaart | De onderneming: originele werkregistraties 5 jaar | n.v.t. | Exploitant 5 jaar; de uitvoerende onderneming 5 jaar een kopie |
| Zzp’er | Verplicht | Verplicht | Verplicht als je de werkzaamheden uitvoert |
Een zzp’er heeft dus twee certificaten nodig, BRL 200 voor zichzelf en BRL 100 voor de eenmanszaak (Ondernemersplein, RVO). De administratie-eisen van BRL 100 gelden onverkort, ook zonder personeel.
Wat verandert er met versie 3.0?
Versie 3.0 verbreedt de scope naar natuurlijke koudemiddelen en mobiele apparatuur en voegt expliciete veiligheidseisen toe; de registratie-eisen bestonden al. De datums komen uit de Nota overgangsregeling van Rijkswaterstaat en de tijdlijn van Kiwa (4 maart 2026).
- 5 december 2025: versie 3.0 vastgesteld door Rijkswaterstaat.
- Tot 31 augustus 2026: certificerende instellingen halen accreditatie bij de Raad voor Accreditatie. Tot die tijd wordt nog op versie 2.0 geauditeerd.
- 31 augustus 2026: versie 3.0 formeel in werking. Geen nieuwe versie 2.0-certificaten meer. Nieuwe aanvragen worden alleen nog tegen 3.0 beoordeeld.
- Vanaf 1 september 2026: je eerstvolgende reguliere audit is een transitie-audit. Geen extra audit, geen extra inspectie binnen zes maanden; je bestaande cyclus loopt door.
- 31 augustus 2028: versie 2.0 vervalt. Certificaten onder 2.0 zijn tot uiterlijk dan geldig, met een hersteltermijn voor afwijkingen tot 30 november 2028.
Inhoudelijk nieuw
- Drie deelgebieden op het certificaat: I F-gassen en koolwaterstoffen (zoals R290), II CO₂, III ammoniak. Je wordt gecertificeerd voor de deelgebieden waarin je werkt.
- Mobiele apparatuur valt nu onder de scope: lichte koelvoertuigen, reefers, gekoelde treinwagons.
- Veiligheid: de BRL stelt dat een taakrisicoanalyse “noodzakelijk” is als de werkzaamheden risico’s meebrengen, en dat het controleren en nalezen van het explosieveiligheidsdocument van de exploitant onderdeel is van die analyse. Bij werk in een ATEX-gevarenzone staan de aanvullende maatregelen in het explosieveiligheidsdocument en in de werkvergunning. De BRL verwijst naar PGS 13, NPR 7600 en NPR 7601.
- Personeel: tijdens audits na 31 augustus 2026 beoordeelt de certificerende instelling de voortgang van BRL 200-kwalificaties; aantoonbaar geplande opleiding en examen gelden niet direct als ernstige tekortkoming (overgangsregeling §8.1).
Volgens de FAQ van Kiwa is voor A3-koudemiddelen zoals propaan sinds 29 september 2025 een aanvullende B1- of B3-certificering nodig, en vervallen oude persoonscertificeringen op 12 maart 2029. Controleer dit bij je exameninstelling; het is een uitleg van een certificerende instelling, geen wettekst.
Wat toetst de auditor in je administratie?
De auditor toetst vier dingen: of elke handeling is geregistreerd en overgedragen, of de F-gassenbalans per type gas sluit, of je meetinstrumenten aantoonbaar zijn gecontroleerd, en of je procedures en werkinstructies bestaan én worden toegepast. Dit staat in hoofdstuk 2 en 3 en hoofdstuk 6 (initiële beoordeling en inspecties) van BRL 100 v3.0.
Registraties (§2.5.2, logboek)
- Van elke handeling aan een installatie maakt de onderneming een werkregistratie met de vereiste gegevens.
- Van elk zelfstandig circuit een aparte registratie.
- De installateur geeft de eigenaar of exploitant aantoonbaar een kopie (mag digitaal).
- De onderneming bewaart het origineel minimaal 5 jaar.
Bij een inspectie controleert de certificerende instelling onder meer of het logboek correct is aangevuld, of de gegevens uit artikel 7 van de verordening juist zijn gedocumenteerd, of de drukbeproeving op de werkbon is geregistreerd, of het vacumeren met een standtijd van ten minste 30 minuten is uitgevoerd conform de eigen werkinstructie, en of het logboek aan de eigenaar is overgedragen.
F-gassenbalans (§3.3)
Per type F-gas dat je gebruikt stel je jaarlijks een balans op in kilogrammen én CO₂-equivalenten: ingekocht, toegevoegd aan installaties, teruggewonnen, verkocht, afgevoerd. Verklaarde en niet-verklaarde verschillen moet je benoemen. De BRL staat toe dat de certificerende instelling de CO₂-equivalenten berekent, maar de brongegevens komen van jou.
Meetinstrumenten (§2.5.5 t/m §2.5.7)
- Manometers en vacuümmeters: elke 24 maanden vergelijken met een gekalibreerde referentiemeter, met registratie.
- Thermometers: jaarlijks controleren (ijswater of referentiemeter).
- Weegschaal: óf kalibratie door een kalibratie-instelling elke 24 maanden, óf controle met een ijkgewicht elke 12 maanden. Beide met registratie: identificatie, meetwaarden, afwijkingen, uitvoerende medewerker.
- Lekdetectietoestel: vóór gebruik testen met een monsterflesje, met registratie van toestel, datum, monsterflesje, gemeten waarden en afwijkingen. Detecteert het toestel niets, dan is het flesje leeg of het toestel defect.
Procedures en werkinstructies (§2.5)
Procedures voor: de instrumenten en hoe je hun goede werking controleert; welke persoonscertificaten je personeel moet hebben; hoe het logboek wordt bijgehouden; het 5 jaar bewaren; de technische informatie die je bij oplevering aan de eigenaar geeft. Werkinstructies voor: drukbeproeving, vacumeren, vullen, verwijderen van koudemiddel, inbedrijfstelling, lekkagecontrole, het maken van een risicoanalyse en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. De BRL noemt expliciet een “controlesystematiek werkbonnen”: controle op correcte uitvoering en registratie.
Kenplaat (§3)
De onderneming stelt vast of de installatie een etiket heeft zoals bedoeld in artikel 12 van de verordening en wijst de exploitant op het ontbreken ervan. Wettelijk verplicht op dat etiket (art. 12 lid 3 en 4): de vermelding dat het F-gassen bevat, de benaming van het gas, de hoeveelheid in gewicht en in CO₂-equivalent, het GWP, en waar van toepassing “hermetisch gesloten”; leesbaar, onuitwisbaar, nabij de service-aansluitingen, in het Nederlands. Een QR-code of je BRL-nummer is geen wettelijke eis; dat is een praktische toevoeging.
Wat de F-gassenverordening zelf van het logboek vraagt
Artikel 7 van Verordening (EU) 2024/573 schrijft per installatie die onder de lekcontroleplicht valt een register voor met zeven soorten gegevens, vijf jaar bewaard door de exploitant én als kopie door de uitvoerende onderneming.
De zeven gegevens (art. 7 lid 1)
- Hoeveelheid en type gas in de apparatuur, met de bij installatie toegevoegde hoeveelheid apart vermeld.
- Hoeveelheden gas die bij onderhoud, service of na lekkage zijn toegevoegd, met datum.
- Hoeveelheid teruggewonnen gas.
- Bij toevoeging: of het gas gerecycled of geregenereerd is, met naam, adres en certificaatnummer van het recycling- of regeneratiebedrijf.
- Identiteit van de onderneming die heeft geïnstalleerd, geservicet, onderhouden, teruggewonnen, gerepareerd, op lekken gecontroleerd of buiten dienst gesteld, inclusief certificaatnummer, en bij een rechtspersoon ook de natuurlijke persoon die het werk deed.
- Datums en resultaten van de lekcontroles en van eventuele reparaties.
- Bij buitendienststelling: de maatregelen om het gas terug te winnen en te verwijderen.
Wanneer je moet controleren (art. 5 lid 1, 2 en 6; art. 6)
| Vulling F-gassen (bijlage I) | Vulling HFO’s (bijlage II deel 1) | Zonder lekkagedetectiesysteem | Met lekkagedetectiesysteem |
|---|---|---|---|
| 5 tot 50 ton CO₂-eq | 1 tot 10 kg | elke 12 maanden | elke 24 maanden |
| 50 tot 500 ton CO₂-eq | 10 tot 100 kg | elke 6 maanden | elke 12 maanden |
| 500 ton CO₂-eq of meer | 100 kg of meer | elke 3 maanden | elke 6 maanden |
Uitzonderingen: hermetisch gesloten en als zodanig geëtiketteerde apparatuur onder 10 ton CO₂-eq (of onder 2 kg HFO) wordt niet gecontroleerd; in residentiële gebouwen ligt die grens voor hermetisch gesloten apparatuur op 3 kg. Vanaf 500 ton CO₂-eq is een lekkagedetectiesysteem verplicht (art. 6). Na een reparatie van een lek volgt een controle door een gecertificeerde persoon, op z’n vroegst na 24 uur bedrijfstijd en uiterlijk binnen één maand (art. 4 lid 5).
Waar het in de praktijk misgaat
De drie tekortkomingen die het vaakst bij een BRL 100-audit naar voren komen, zijn een balans die niet sluit, werkregistraties zonder herleidbare uitvoerder of certificaatnummer, en meetinstrumenten waarvan de controle niet is geregistreerd. Alle drie zijn administratief, niet technisch.
Dit is wat ik in mijn eigen koeltechniekbedrijf en bij collega’s zie. Een balans sluit niet omdat bijvullingen op papieren werkbonnen staan en de flesgewichten in een apart Excel-bestand. Een werkregistratie mist het certificaatnummer van de monteur, terwijl artikel 7 dat expliciet vraagt. De weegschaal is wel gecontroleerd met een ijkgewicht, maar niemand heeft opgeschreven wanneer, met welk gewicht en door wie, dus voor de auditor is het niet gebeurd. En de kopie voor de eigenaar is “wel gemaild”, maar niet aantoonbaar.
De oplossing is niet meer discipline maar minder losse handelingen: de werkbon moet de logboekregel zijn, de flesregistratie moet uit dezelfde bon volgen, en de instrumentcontrole moet een vast veld zijn in plaats van een los briefje.
Wat software hiervoor moet kunnen
Software die je bij BRL 100 helpt, moet minimaal de werkregistratie per handeling en per circuit vastleggen, de koudemiddelregistratie en jaarbalans per gastype opbouwen, de kopie voor de eigenaar aantoonbaar overdragen, en de instrumentcontroles met datum en uitvoerder bewaren. Toets elk pakket op deze acht punten voordat je kiest:
- Werkregistratie per handeling, gekoppeld aan installatie én zelfstandig circuit.
- Alle zeven gegevens uit artikel 7, inclusief certificaatnummer van onderneming en monteur.
- Koudemiddel in en uit per fles, met restgewicht, en een jaarbalans per gastype in kg en CO₂-eq.
- Registratie van instrumentcontroles (manometer, thermometer, weegschaal, lekdetector) met datum en uitvoerder.
- Aantoonbare overdracht van het logboek aan de eigenaar, digitaal of op papier.
- Bewaartermijn van minimaal vijf jaar en een export voor de certificerende instelling of ILT.
- Controle op de kenplaat: staan de wettelijke velden erop?
- Koppeling met werkbon en factuur, zodat registratie geen aparte handeling is.
Hoe Snellio dit invult
Werkbon, logboekregel en flesregistratie uit één invoer
Snellio legt de koeltechnische handeling vast in de werkbon zelf, zodat de logboekregel, de flesregistratie en de factuur uit één invoer volgen. Het is gebouwd door een installateur die zelf onder BRL 100 werkt.
- Logboek per installatie: elke bijvulling, aftapping en lektestresultaat wordt gekoppeld aan de installatie. Wie de QR-code op de kenplaat scant, opent de historie ter plekke. Lees hoe het digitale logboek werkt →
- Koudemiddel- en flesregistratie: registratie in grammen per handeling, automatisch omgezet naar kilogram, met restgewicht per fles en een F-gasbalans per periode.
- Lektestregistratie: lekdetector, serienummer, ijkdatum, testmethode, testdruk, standtijd en resultaat als vaste velden. Snellio waarschuwt wanneer de ijkdatum van een lekdetector verloopt.
- Kenplaat: printbaar op je eigen labelprinter, met koudemiddel, GWP, vulling en CO₂-equivalent, plus een QR-code naar het logboek.
- Export: F-gasgegevens per installatie en per periode exporteerbaar voor de certificerende instelling, de RVO of ILT.
- Van werkbon naar factuur: factureren vanuit de werkorder, met gratis koppeling naar WeFact, Moneybird en Exact Online in elk pakket.
Alle functies zitten in elk pakket, vanaf €10 per maand incl. 21% btw (Starter, 1 monteur, maximaal 25 installaties). Bekijk de F-gassenregistratie in detail → · Bekijk de prijzen →
Veelgestelde vragen
Is BRL 100 verplicht voor een zzp’er?
Ja. Ondernemersplein (RVO) stelt dat een zzp’er die met F-gassen werkt zowel een persoonscertificaat (BRL 200) als een bedrijfscertificaat (BRL 100) moet hebben. De administratie-eisen gelden dus ook voor een eenmanszaak.
Wanneer gaat BRL 100 versie 3.0 in?
Versie 3.0 is op 5 december 2025 vastgesteld en op 31 augustus 2026 formeel in werking getreden. Je eerstvolgende reguliere audit daarna is een transitie-audit. Versie 2.0-certificaten blijven geldig tot uiterlijk 31 augustus 2028 (Nota overgangsregeling, Rijkswaterstaat).
Moet ik door versie 3.0 een extra audit doen?
Nee. De transitie-audit vervangt je reguliere audit en leidt niet tot een extra inspectie binnen zes maanden. Vraag je een uitbreiding naar deelgebied II (CO₂) of III (ammoniak) aan, dan volgt wel een uitbreidingsaudit met een inspectie binnen zes maanden.
Wat is het verschil tussen BRL 100 en BRL 200?
BRL 100 is het certificaat van de onderneming, BRL 200 het persoonscertificaat van de monteur. Een bedrijf kan alleen BRL 100-gecertificeerd zijn als de monteurs die de handelingen uitvoeren BRL 200-gecertificeerd zijn.
Hoe lang moet ik werkregistraties bewaren?
Minimaal vijf jaar. Dat geldt voor de exploitant én voor de onderneming die het werk uitvoert (art. 7 lid 2, Verordening (EU) 2024/573; BRL 100 §2.5.2).
Is een taakrisicoanalyse verplicht bij R290?
BRL 100 versie 3.0 noemt een TRA “noodzakelijk” zodra de werkzaamheden risico’s meebrengen en maakt het raadplegen van het explosieveiligheidsdocument van de exploitant onderdeel van die analyse. Het explosieveiligheidsdocument zelf is wettelijk verplicht op grond van Arbobesluit art. 3.5c als een explosieve atmosfeer kan voorkomen. Een LMRA is geen wettelijke of BRL-eis, maar gangbare praktijk.
Wat kost een BRL 100-certificering?
De certificerende instellingen werken met een offerte op maat, afhankelijk van deelgebieden en bedrijfsgrootte. Er is geen vaste lijstprijs; vraag offertes op bij ten minste twee instellingen.
Bronnen
- Verordening (EU) 2024/573, art. 4, 5, 6, 7 en 12: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32024R0573
- Beoordelingsrichtlijn BRL 100 versie 3.0, Rijkswaterstaat, 5 december 2025 (pdf via IPLO): https://iplo.nl/publish/pages/228185/2025-12-05-brl100-versie-3-0-beveiligd-en-printbaar.pdf
- Nota ter informatie overgangsregeling BRL 100-certificering, Rijkswaterstaat (pdf via IPLO): https://iplo.nl/publish/pages/228185/nota-ter-informatie-overgangsregeling-brl100-certificering.pdf
- Ondernemersplein (RVO), Certificaat voor werken met F-gassen en andere koudemiddelen: https://ondernemersplein.overheid.nl/wetten-en-regels/certificaat-voor-werken-met-f-gassen/
- Arbeidsomstandighedenbesluit, art. 3.5c explosieveiligheidsdocument: https://wetten.overheid.nl/BWBR0008498/2026-08-01/#Hoofdstuk3_Afdeling1_Paragraaf2a_Artikel3.5c
- Kiwa, BRL 100 geüpdatet: dit verandert er met versie 3.0 (4 maart 2026) en FAQ: https://www.kiwa.com/nl/nl/expertisegebieden/energietransitie/nieuws/brl-100-geupdatet-dit-verandert-er-met-versie-3.0